درمان پولیپ بینی | دکتر سلطان مرادی

آیا شما هم با مشکلات تنفسی ناشی از پولیپ بینی مواجه هستید؟ آیا در هنگام خواب خرناس کشیده و دیگران از بالا بودن صدای تنفس تان رنجور هستند؟ در حقیقت این عوامل به دلیل وجود توده های خوش خیم و غیر سرطانی در بینی هستند که بر اثر عواملی نظیر آسم ، عفونت های قارچی یا باکتریایی و آلرژی ایجاد شده اند که تمام این موارد فرآیند تنفس را در فرد با مشکلاتی روبرو می سازد. شکل ظاهری این توده ها همانند دانه های انگور بوده که ممکن است در مواردی در یک حفره و حتی در دو حفره بینی خود را نمایان سازد. در ادامه می خواهیم به توضیح کامل علت ایجاد این عارضه با خواندن مقاله دکتر محمدرضا سلطان مرادی بپردازیم پس با ما همراه باشید.

پولیپ بینی و علت ایجاد این عارضه

باید بدانید که اندازه توده های انگوری شکل در سوراخ های بینی در هر شخص متفاوت است ؛ زیرا در برخی از افراد ممکن است اندازه پولیپ بینی آنقدر بزرگ باشد که بتوان آن ها از داخل بینی و یا حلق مشاهده کرد ؛ اما در میان افرادی نیز هستند که اندازه پولیپ در  آن ها بسیار کوچک بوده و درمان آن از طریق تجویز داروهایی توسط پزشک قابل اجرا است. در ادامه باید بدانید که این عارضه ممکن است در موادی با سینوزیت اشتباه گرفته شود ؛ اما پولیپ بینی تنها می تواند با مسدود کردن حفره های بینی احتمال ابتلا به سینوزیت را افزایش دهد. همچنین فرد باید برای ایجاد عملکرد صحیح تنفسی ، از دهان نفس بکشد که همین عامل منجر به خشکی شدید گلو و یا ایجاد التهاب و خونریزی در گلو می گردد. پولیپ بینی خود را به دلایلی نظیر :

1. وجود فیبروز سیستیک (این نوع بیماری نوعی اختلال ژنتیکی می باشد که با ایجاد مشکلاتی در مخاط منجر به آسیب رساندن به بینی می گردد )
2. فرد دچار عفونت های مننژیت ، عفونت های استاتیت و حتی عفونت های سلولیت اوربیتال می گردد . به گونه ای عفونت منژنیت در نواحی اطراف مغز و نخاع بوده ، سلولیت اوربیتال در اطراف اطراف چشم ایجاد می شوند و استاتیت نیز با ایجاد شدن در نواحی استخوان های سینوس بیمار را به خود درگیر خواهد کرد.
3. پر بودن بیش از حد سینوس ها که اغلب بدون درد هستند
4. از بین رفتن بخشی از حس بویایی در بیمار
5. ایجاد عارضه ای به نام رینیت آلرژیک و یا همان التهاب مخاط بینی
6. ایجاد واکنش خود ایمنی عروق متوسط در بینی افرادی که پولیپ دارد
7. عوامل ارثی و یا ژنتیکی

چه عواملی ایجاد ابتلا به پولیپ بینی را افزایش خواهند داد ؟

در این بخش می خواهیم به علائمی که در حین مبتلا بودن به پولیپ بینی ممکن است با آن ها مواجه شوید را  بپردازیم :

• فرد مبتلا به پولیپ بینی سر درد های شدید را تجربه خواهند کرد.
• فرد در تشخیص بوی مواد غذایی و فهمیدن طعم آن درباره مشکل مواجه می شوید.
• فرد با ترشحات مداوم و یا آبریزش شدید روبرو می شود.
• صدای فرد تو دماغی بوده ؛ زیرا بینی گرفتگی خود را دارد.
• تنفس صدا دار در خواب و خرناس کشیدن در فرد بسیار رایج است.
• آبریزش و گرفتگی شدید در بینی بیمار اتفاق می افتد.

چه عواملی می تواند منجر به تشدید پولیپ بینی شوند؟

همانطور که اشاره شد پولیپ بینی بر  اثر واکنش های آلرژیک به وجود آمده و تحت عواملی نظیر تغییر فصل ها و یا قرار گرفتن در فضاهایی تشدید خواند شد. این عوامل می تواند در فصل بهار به دلیل گرده افشانی گل ها و در فصل پاییز به علت برودت هوا منجر به خشکی بینی و گلو شود. حال که با بازه های زمانی مختلف در تشدید این عارضه آشنا شدید باید اظهار کنیم که عوامل دیگری مانند آلودگی هوا ، دود ، بوی سرخ کردنی و غیره پولیپ بینی را تا حد زیادی تحریک کرده و باعث متورم شدن توده ها می گردد . در پایان این بخش خوب است بدانید که در صورت جدی نگرفتن این عارضه توسط بیمار ، حواس بویایی و چشایی او تحت تاثیر قرار گرفته و با ورود عفونت های ناشی از پولیپ به گلو حلق بیماری های تنفسی را به همراه خواهد داشت.

نحوه تشخیص پولیپ بینی چگونه است ؟

برای تشخیص پولیپ بینی باید بدانید که پزشک با اطلاع از تاریخچه سلامت کامل بیمار ، بینی فرد را معاینه کرده و به وسیله ابزاری ساده پولیپ ها را مشاهده کند ؛ اما او برای تشخیص بیشتر اطلاعات کامل تری از سینوس ها و دلایلی که بر تحریک آن ها موثر هستند را مشاهده کند . از همین رو با تجویز آزمایشاتی نظیر :

آندوسکوپ بینی : آندوسکوپ بینی روشی مدرن و کارآمد برای افزایش دامنه دید جراح بینی به ساختار کلی آن است که با وارد کردن لوله بلند و قابل انعطافی که در انتهای آن دوربین وجود دارد می تواند تمام سینوس ها و داخل بینی را مشاهده کند.

سی تی اسکن : سی تی اسکن از جمله روش های مدرن دیگری در جراحی بینی است که پزشک اشعه ایکس را از بینی فرد عبور داده و با خلق تصاویری به تجزیه و تحلیل کردن ساختار و توده های آن می پردازد.

ام آر آی : ام ار آی نیز دید گسترده تری را نسبت به سی تی اسکن ارائه می دهد که به وسیله ی آن پزشک از یک میدان مغناطیسی استفاده کرده تا تصویری را از ساختار داخلی بینی دراختیار شما قرار دهد.

بیوپسی پولیپ : همانطور که اشاره کردیم توده های ایجاد شده در بینی که به پولیپ معروف هستند اغلب خوش خیم بوده و نگرانی خاصی را به همراه نخواهند داشت ؛ اما برای اطلاع دقیق تری از سرطانی نبودن این توده ها پزشک از قسمتی از پولیپ نمونه برداری می کند که اینکار با آزمایش بیوپسی پولیپ ممکن خواهد بود.

درمان پولیپ بینی

بدیهی است که تکنیک و روش های درمان پولیپ بینی به مواردی شامل سن و سلامت فعلی بیمار و حتی شدت ایجاد این عارضه وابسته است به طوری که :

در صورتی که اندازه پولیپ کوچک یا متوسط باشد :

شروع درمان پولیپ بینی بعد از مراجعه به پزشک اغلب با مصرف دارو های استروئیدی توسط بیمار اتفاق می افتد که در دو بخش مصرف دارو های از طریق تنفس بینی و مصرف دارو های از طریق دهان تقسیم بندی می شود که میزان التهابات را در ریشه کاهش خواهند داد. سایر روش های درمانی شامل :

• استفاده از آنتی لکوترین ها که منجر به کاهش التهاب خواهند شد
• تمیز کردن روزانه سینوس ها با شستشو توسط آب شور
• استفاده از دارو هایی که منجر به کم شدن واکنش های آلرژِیک بدن و حساسیت می شوند ، مانند آنتی هیستامین ها
• استفاده درست از داروی بیولوژیکی دوپیلوماب که توسط پزشک هر یک هفته در میان باید مصرف شود

در صورتی که پولیپ بینی بزرگ باشد :

در صورتی که پولیپ بینی با انسداد زیاد حفره های بینی همراه باشد ، درمان از طریق دارو امکان پذیر نیست و بیمار باید تنها با قرارگیری زیر تیغ جراحی به رفع این عارضه کمک کند. در حقیقت پیش از اقدام به جراحی باید علت اصلی به وقوع پیوستن این عارضه را مشخص کنید ؛ زیرا در غیر این صورت امکان یاز گشت مجدد آن در بینی است که با مصرف دارو های استروئید استنشاقی می توان از آن جلوگیری کرد.

چه کسانی بیشتر به این مشکل مبتلا می‌شوند؟

افراد مختلفی در معرض ابتلا به پولیپ بینی قرار دارند. این افراد عبارت‌اند از :

1. کودکان: کودکان مبتلا به بیماری‌های سینوزیت مزمن، آسم، اختلالات تنفسی و زکام به طور بیشتری در معرض ابتلا به پولیپ بینی قرار دارند.
2. میان‌سالان: پولیپ بینی غالباً در افراد بالای ۴۰ سال شیوع زیادی دارد.
3. زنان: آمار نشان می‌دهد که ابتلا به پولیپ بینی در زنان بیشتر از مردان است.

علائم این عارضه

پولیپ بینی با التهاب مجاری بینی و سینوس‌ها، یعنی سینوزیت مزمن، مرتبط است. این علائم ممکن است در صورت وجود سینوزیت مزمن بدون وجود پولیپ نیز ظاهر شوند. خصوصیت‌های پولیپ بینی عبارت‌اند از :

• ظاهر زائده‌های نرم داخل بینی که قابل لمس نیستند.
• ممکن است فرد اگر پولیپ‌ها کوچک باشند ، به سختی احساس کند.
• انسداد مجاری بینی در صورت بزرگی یا تعداد زیاد پولیپ‌ها
• آبریزش از پشت بینی
• افت یا عدم حس بویایی
• خرو پف کردن در خواب
• درد و فشار در نواحی مختلف سروصورت از جمله ناحیه دندان‌های فک بالا
• خارش در نواحی اطراف چشم

مخاطرات پولیپ بینی چیست؟

پولیپ بینی مانع جریان طبیعی هوا و تخلیه مخاط می‌شود و به دلیل تحریک و التهاب طولانی‌مدت، عوارضی به دنبال دارد. این عوارض عبارت‌اند از :

• آپنه انسدادی خواب : این بیماری جدی است که در آن، تنفس فرد در حین خواب به طور کامل یا به طور موقت متوقف می‌شود که می‌تواند با احساس خفگی همراه باشد. این مشکل می‌تواند چندین بار در طول شب رخ دهد.
• تشدید آسم : پولیپ بینی یا سینوزیت مزمن ممکن است وضعیت آسم را تشدید کنند.
• عفونت‌های سینوسی : پولیپ بینی می‌تواند باعث ابتلا به عفونت‌های سینوسی شود که معمولاً پس از حلول پولیپ دوباره ایجاد می‌شوند.

هزینه جراحی پولیپ بینی

هزینه جراحی پولیپ بینی به عوامل گوناگونی وابسته است. تجربه پزشک و مکان مرکز جراحی در موقعیت جغرافیایی تأثیرگذاری قابل توجهی در قیمت عمل دارد. همچنین، هزینه‌های دستمزد جراح بینی، دستیاران جراح، مرکز جراحی یا بیمارستان، آزمایشات و داروها نیز باید مد نظر قرار گیرند.

زیرا جراحی پولیپ یک روش درمانی است، بخشی از هزینه‌ها معمولاً توسط بیمه پوشش داده می‌شود. برای کاهش هزینه این عمل، می‌توانید از بیمه تأمین اجتماعی یا بیمه تکمیلی استفاده نمایید.

چگونه انسداد بینی درمان می‌شود؟

برای بیشتر موارد انسداد بینی، روش‌های درمان زیر می‌توانند مؤثر باشند، اما توجه داشته باشید که این روش‌ها قادر به درمان تمام پولیپ‌های بینی نیستند :

• استفاده از اسپری‌های استروئیدی برای کوچک کردن پولیپ‌ها و بهبود علائم
• مصرف استروئیدهای خوراکی (قرص) برای تسریع درمان
• تزریق‌ها (شات‌ها) زیر پوست برای تزریق دارویی به نام دوپیلوماب
• جراحی سرپایی (بدون نیاز به بستری شدن در بیمارستان) برای قرار دادن یک استنت کوچک در بینی. این استنت می‌تواند مجاری بینی را باز نگه دارد و استروئیدها یا دیگر داروهای تجویز شده را به ناحیه مورد نظر انتقال دهد.
• جراحی سرپایی با استفاده از اندوسکوپی برای براشتن پولیپ‌ها در زمان بی‌اثر بودن سایر روش‌های درمان
• پزشک ممکن است در صورت وجود علائم عفونت، آنتی‌بیوتیک‌ها را نیز تجویز کند.

روش‌های پیشگیری از پولیپ بینی

با اعمال راهکارهای زیر ، می‌توانید احتمال ابتلا به پولیپ بینی را کاهش دهید و یا از عود مجدد آن جلوگیری کنید :

• کنترل آلرژی و آسم : به دقت به دستورالعمل‌های پزشک خود پایبند باشید. در صورتی که علائم به خوبی کنترل نمی‌شوند، با پزشک خود مشورت کنید تا در مورد تغییرات لازم در برنامه درمانی اقدام کنید.
• اجتناب از عوامل تحریک‌کننده بینی : به‌جای اینکه در محیط‌های آلوده حضور پیدا کنید، سعی کنید از آن‌ها دوری بیاورید. تنفس ذرات معلق در هوا می‌تواند منجر به تورم، سوزش و التهاب بینی و سینوس‌ها شود. دود سیگار، بخارات شیمیایی و گرد و غبار از این دست عوامل هستند.
• رعایت بهداشت شخصی : عفونت‌های باکتریایی و ویروسی می‌توانند به التهاب مجاری بینی و سینوس‌ها منجر شوند. بهداشت شخصی را رعایت کنید و دست‌های خود را مرتباً بشویید.
• مرطوب کردن محیط زندگی : استفاده از بخور در خانه می‌تواند به مرطوب شدن مجاری تنفسی کمک کند که منجر به جریان بهتر مخاط در سینوس‌ها و جلوگیری از انسداد و التهاب می‌شود. همچنین، برای جلوگیری از رشد باکتری‌ها، دستگاه بخور را به طور منظم تمیز کنید.
• شستشوی بینی : استفاده از سرم شستشو برای تمیزکردن بینی می‌تواند به جریان بهتر مخاط کمک کند و آلرژن‌ها و سایر مواد محرک را از بین ببرد.

پرسش‌هایی که باید از پزشک در صورت ابتلا به پولیپ بینی بپرسید

• هنگام مراجعه به پزشک در مورد ابتلا به پولیپ بینی، ممکن است این سؤالات مفید باشند :
• چگونه می‌توانم علائم پولیپ را کاهش دهم؟
• آیا استفاده از داروهای خاصی لازم است؟ آیا نیاز به جراحی وجود دارد یا خیر؟
• آیا باید فعالیت‌های روزمره‌ام را محدود کنم؟
• آیا به تخصصی دیگر نیاز است یا خیر؟

کدام بیماری‌ها می‌توانند پولیپ بینی را ایجاد کنند؟

به طور کلی، هر شرایطی که باعث تحریک و التهاب در مجاری بینی یا سینوس‌ها شود، ممکن است خطر ابتلا به پولیپ بینی را افزایش دهد. برخی از عارضه‌هایی که اغلب با پولیپ همراه هستند، شامل:

• آسم : بیماری که باعث تورم و تنگ شدن راه تنفس می‌شود.
• حساسیت به آسپرین
• سینوزیت قارچی آلرژیک : حساسیت به قارچ‌های معلق در هوا
• فیبروز کیستیک : یک اختلال ژنتیکی که باعث ایجاد مایعات غلیظ و چسبنده در بدن می‌شود، از جمله مخاط غلیظ پوشش بینی و سینوس
• سندرم چورگ – اشتراوس : یک بیماری نادر که باعث التهاب عروق خونی می‌شود
• کمبود ویتامین D

همچنین، سابقه خانوادگی نیز ممکن است در ایجاد پولیپ تأثیرگذار باشد. شواهد نشان می‌دهد که تغییرات ژنتیکی در ارتباط با عملکرد سیستم ایمنی بدن ممکن است باعث ایجاد پولیپ شود.

آیا پولیپ بینی همان شاخک بینی است؟

خیر، پاسخ به این سؤال منفی است. این دو مورد با یک دیگر تفاوت بسیار زیادی دارند. پولیپ بینی یک زائده‌ی گوشتی و غضروفی است ، در حالی که شاخک‌های بینی بخشی از استخوان‌های بینی هستند که از ساختمان طبیعی بینی محسوب می‌شوند و اغلب این دو با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند. پولیپ‌ها با رشد خود می‌توانند مشکلاتی در تنفس ایجاد کنند و از ترشح مخاط جلوگیری کنند.

در صورت مشاهده هر گونه زائده اضافه‌ای در بینی خود یا احساس آن، بهتر است با یک جراح بینی خوب و مجرب در این زمینه مشورت کنید و از او راهنمایی لازم را دریافت کنید. از آنجایی که این دو زائده شباهت زیادی به یکدیگر دارند ، توصیه می‌شود برای تشخیص قطعی به یک پزشک مراجعه کنید تا وی با معاینه کامل تشخیص درست را بدهد.

مزایای عمل پولیپ بینی

جراحی پولیپ بینی می‌تواند مزایای زیادی داشته باشد و به رفع ناراحتی‌های مختلف ناشی از پولیپ‌ها کمک کند. این روش به سرعت پولیپ‌ها را از بین می‌برد و مسیر تنفس فرد را راحت‌تر می‌کند. با بهبود تنفس از راه بینی و رفع انسداد ناشی از پولیپ ، علائمی مانند گرفتگی صدا، آبریزش بینی، سردردهای سینوسی و خروپف برطرف می‌شوند.

علاوه بر این، افراد در فصولی که میزان سرماخوردگی و عفونت‌های سینوسی بیشتر است، کمتر با عوارض ناشی از آن درگیر می‌شوند و روند بهبودی بهتری دارند. درمان عفونت‌های سینوسی می‌تواند از بروز مشکلات جدی‌تر و عفونت‌های قارچی سینوسی جلوگیری کند.

جراحی پولیپ بینی چقدر طول می‌کشد؟

جراحی پولیپ بینی معمولاً چند ساعت طول می‌کشد. مدت زمان عمل بستگی به این دارد که آیا برای عمل به بیهوشی نیاز است یا خیر. در صورت نیاز به بیهوشی عمومی ، قطعاً پروسه‌های قبل از عمل و بهبودی پس از جراحی نیز وجود دارد که ممکن است مدت زمان کل را افزایش دهد.

سن عمل پولیپ بینی

به طور کلی درمان پولیپ بینی با جراحی محدودیت سنی خاصی ندارد و می‌توان این عمل را در هر سنی انجام داد. با این حال، باید شرایط بیمار را در نظر گرفت و بر اساس تشخیص پزشک تعیین کرد که آیا بیمار در سن مناسبی برای عمل پولیپ قرار دارد یا خیر. اگر سن بیمار کم باشد و پولیپ عوارض جدی ایجاد نکند ، پزشک ممکن است ترجیحاً عمل را به تعویق بیندازد. از طرفی، حتی در سنین پایین ، اگر پولیپ منجر به عوارض شدیدی مانند عفونت‌های حاد سینوسی شود ، پزشک احتمالاً گزینه جراحی را در نظر خواهد گرفت.

جراحی هم‌زمان پولیپ و زیبایی بینی

جراحی پولیپ بینی را می‌توان به طور هم‌زمان با جراحی زیبایی بینی انجام داد، به شرطی که پولیپ بینی حاد نباشد. در اثر پولیپ بینی، شکل ظاهری بینی تغییر کرده و پهن می‌شود. در صورت انجام جراحی زیبایی بینی و باقی ماندن پولیپ ، ممکن است دوباره باعث تغییر شکل بینی شود. در موارد خفیف ، این دو عمل می‌توانند هم‌زمان انجام شوند. ابتدا با جراحی آندوسکوپی سینوس ، پولیپ‌ها از بینی برداشته می‌شوند و سپس عمل زیبایی بینی انجام می‌شود.

نکته قابل توجه این است که فرد برای بهبودی به مدت زمان بیشتری نیاز دارد.البته با پیشرفت علم پزشکی، داروهایی برای درمان پولیپ بینی وجود دارد که می‌تواند بهبود این عارضه را تسریع کند.